Գոյներու Աշխարհ Ծրագիրը եւ Անոր Մանկավարժական Օգուտները

January 24, 2019

  ԾՐԱԳՐԻՆ ՆՊԱՏԱԿԸ ԴԱՍՏԻԱՐԱԿՉԱԿԱՆ Է

Երեխան առանց ճնշումի եւ պարտադրանքի, խաղալով, պիտի իւրացնէ գոյները եւ պիտի սորվի հայերէն նոր բառեր։
Խաղերը կը զարգացնեն երեխային զանազան կարողութիւնները։

  • «Գոյներու Աշխարհ» խաղը կը միտի հաճելի եւ դիւրին եղանակով սորվեցնել գոյները, հայերէն լեզուով՝ 3 տարեկան եւ վեր երեխաներուն։ 

  • Խաղը լաւագոյն միջոցներէն է երեխաներուն հայերէն լեզուն սորվեցնելու, որովհետեւ ինչ որ խաղով կը տրուի երեխային, մեծ հաճոյքով կ՚ընդունուի։

ԾՐԱԳՐԻՆ ՀԵՐՈՍՆԵՐԸ ԵՐԵԽԱՆԵՐ ԵՆ

Երեխան աւելի հաճոյքով կը սորվի, երբ տարեկիցներ կ՚ընկերակցին իրեն։

  • Գլխաւոր հերոսները` Լա-լան ու Արան կ՚ընկերակցին խաղերուն ընթացքին, ցուց-մունքներ կու տան ու կը սորվեցնեն տասը գոյները, հետաքրքրական ու դաս-տիարակչական խաղերու միջոցաւ։ 

  • Լալան ու Արան հետա-քրքրասէր ու արթնամիտ են։ Կը քաջալերեն խաղացողին, ուղղութիւն կու տան եւ կ՛օգնեն երբ օգնութեան պէտք ունի։

ԽԱՂԵՐՈՒՆ ՕՐԷՆՔՆԵՐԸ ՅՍՏԱԿ ԵՆ

Խաղերը ունին յստակ օրէնքներ, հրահանգները կարճ են ու տրուած պարզ նախադասութիւններով, որպէսզի երեխան դիւրին հասկնայ ու շահաքրքրուի։

  • Խաղերուն օրէնքները եւ ընթացքը կը ներկայացուին Լալայի ու Արայի բերանացի բացատրութիւններով: 

  • Երեխան ուղութիւնները կը լսէ իրեն համատարիք խաղընկերոջ մը ձայնով, որպէսզի աւելի հարազատ հնչէ իր ականջին։

  • Ճիշդ կամ սխալ ընելու պարագային, երեխան կը ստանայ գնահատական կամ դարձեալ փորձելու քաջալերանք, որոնք երեխային աւելի կը հրահրեն ու կը քաջալերեն։

ԾՐԱԳԻՐԸ Կ՚ԸՆԴԳՐԿԷ ՏԱՐԲԵՐ ՏԵՍԱԿԻ ԽԱՂԵՐ

02

Զարգացնելու համար երեխաներուն զանազան հմտութիւնները, ինչպէս տրամաբանութիւնը, յիշողութիւնը, կեդրոնացումը, գեղարուեստական ճաշակը, բազմակողմանի մտածողութիւնը, ուշադրութիւնն ու արագութիւնը։ Ծրագիրը կ՚ընդգրկէ զանազան տեսակի խաղեր։

  • Երեխաները կը սիրեն սորվիլ խաղալով։ Այն ինչ որ խաղով կը տրուի երեխային աւելի արագ կ՚ընկալուի։ Երեխան թէ՛ պիտի խաղայ ու թէ՛ ալ բառերուն անունները պիտի սորվի։

  • Իւրաքանչիւր գոյն իւրացնելու համար նախատեսուած է չորսական խաղ: 

  • Ընտրելէ ետք տասը գոյներէն մէկը, երեխան առիթը պիտի ունենայ խաղալու 4 խաղ՝ իւրաքանչիւր գոյնին համապատասխանող։

  • Ընտրուած են երեխային ճաշակը գոհացնող խաղեր։

ԾՐԱԳԻՐԸ Կ՚ԸՆԴԳՐԿԷ ԶԱՆԱԶԱՆ ՄԱՆԿԱՎԱՐԺԱԿԱՆ ՍԿԶԲՈՒՆՔՆԵՐ

03

  • Գոյներու ուսուցումը կարեւոր հանգրուան մըն է երեխային կազմաւորման շրջանին: 

  • Գոյներու ուսուցումը կը սկսի երեք տարեկանին ուր երեխան պիտի ճանչնայ նախնական գոյները, իսկ չորս տարեկանէն սկսեալ՝ աւելի բարդ գոյները (օրինակ նարնջագոյնը): 

  • Գոյներու ընտրանքը բաց ձգուած է նկատի ունենալով որ ծրագիրը 3-5 տարեկան երեխաներու համար է։

  • Առարկաները կարելի եղածին չափ առնուած են երեխային շրջապատէն ու ներկայացուած են իրենց հարազատ, բնական գոյներով, որպէսզի երեխային ծանօթ ըլլայ ու մօտիկ։

  • Տեսարաններուն մէջ ներառուած են շատ շարժումներ, որ կեանք կու տան առարկաներուն։ Երեխան կը սիրէ այն ինչ որ կը շարժի։

  • Ծրագրի ամբողջ ընթացքին, երեխան անկախ է։ Ան առանձին կը պրպտէ, կը փորձարկէ, կը գտնէ, կը սորվի, կը գնահատուի ու ինքզինք կը գնահատէ։

  • Ծրագիրը պիտի օգնէ երեխային ինքնուսուցման։

ԽԱՂԵՐԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒԱԾ ԵՆ ՀԱՅԵՐԷՆ ԼԵԶՈՒՈՎ ԵՒ ՈՒՆԻՆ ՀԱՐՈՒՍՏ ԲԱՌԱՄԹԵՐՔ

04

Խաղի ընդմէջէն, երեխան պիտի ճանչնայ ու սորվի գոյները հայերէն լեզուով։ Պիտի զարգանան երեխային լեզուական կարողութիւնները, ինչպէս նաեւ մայրենի լեզուին նկատմամբ սէրը: 

 

  • Խաղերը այլազան են  ու ունին հարուստ բա-ռամթերք։ 

  • Լսելով ու փորձելով, երեխան պիտի շրջանցէ լեզուական դժուարու-թիւնները, պիտի փորձէ հասկնալ հայերէն լեզ-ուով տրուած հրա-հանգները եւ գործադ-րել զանոնք։ Աւելի ուշ, ան պիտի փորձէ կրկնել հրահանգը։

ԽԱՂԵՐԸ ՀԱՆԳՐՈՒԱՆԱԿԱՆ ՁԵՒՈՎ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒԱԾ ԵՆ

05

Ծրագիրը կը յարգէ մանկավարժական ուսուցման հանգրուանները։

  • Երեխան երբ շարժուն առարկաներուն կը դպչի, բառերը կը սկսին կազմուիլ։ 

  • Գոյնին անունը լսելէ ետք, երեխան նախ պիտի ներկէ անսահման տարածութեան մէջ, իր ցանկացած ուղութեամբ, որմէ ետք պիտի ներկէ սահմանուած տարածութեան մէջ։

  • Այս բոլորը մանկավարժական ուսուցման հանգրուաններ են։

  • Այսպէս, երբ կը ճանչնայ գոյնին անունը, պիտի սկսի խաղալ։

ԽԱՂԵՐԸ ՁԱՅՆՈՎ, ԵՐԱԺՇՏՈՒԹԵԱՄԲ ԵՒ ԺԱՄԱՆԱԿՈՎ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒԱԾ ԵՆ

Խաղերը կը զարգացնեն նաեւ երեխային երաժշտական կարողութիւնները, ինչպէս նաեւ երեխային մօտ ժամանակի գիտակցութիւնը։

  • Սորվելու համար, անհրաժեշտ է որ երեխան լսէ գոյնին անունը։

  • Երեխան պիտի կարենայ կապել գոյնն ու անունը։ Օրինակ՝ կարմիր առարկան երբ կարենայ գտնել զանազան գոյներուն ընդմէջէն, կը նշանակէ թէ կարմիր բառին իմաստը հասկցած է։

  • Երեխային համար հաճելի հնչող ձայները միշտ ներկայ են, որովհետեւ երեխային սորվեցնելու լաւագոյն միջոցներէն մէկը երաժշտութիւնն է։ 

  • Ժամանակի միաւորը ունի իր ուսուցողական դերը։

ԽԱՂԵՐԸ ԿԸ ԶԱՐԳԱՑՆԵՆ ԵՐԵԽԱՅԻՆ ԶԳԱՅԱՐԱՆՆԵՐԸ 

Խաղերը կը զարգացնեն երեխային լսելու, դիտելու եւ շօշափելու կարողութիւնները։

  • Երեխան իր շրջապատը կը ճանչնայ զգայարաններուն միջոցաւ։ 

  • Ընդհանրապէս մատիկով են կատարուելիք աշխատանքները։ Օրինակ՝ մատը ջրաներկին կը թաթխէ ներկելու համար պատկերը։ 

ԽԱՂԵՐՈՒՆ ՄԷՋ ՄԵԾ ՏԵՂ ԿԸ ԳՐԱՒԷ ԳՆԱՀԱՏԱՆՔԸ

Քաջալերելու համար երեխան եւ մղելու համար դէպի յառաջ, միշտ գնահատանքը ներկայ է։

  • Իւրաքանչիւր անգամ որ երեխան ամբողջացուց խաղը, Լալան կամ Արան զինք կը գնահատեն «Ապրիս»ով։

  • Իւրաքանչիւր անգամ որ երեխան շիտակ ամբողջացուց խաղին չորս հանգրուանները իր դիմաց կը պարզուի տեսարան  մը, ուր ան պիտի ընտրէ պիտակներ եւ ըստ իր նախասիրութեան պիտի շարէ (ինքնագնահատում)։ Հոս կը զարգանան երեխային ճաշակն ու երեւակայութիւնը ինչպէս նաեւ ինքնորոյն մտածողութիւնը։

  • Չյաջողելու պարագային երեխան պիտի լսէ «նորէն փորձէ» ձայնը։

06

 

Attachment(s):
Գոյներու Աշխարհ Ծրագիրը եւ Անոր Մանկավարժական Օգուտները.pdf …pdf
Author(s)
Taline Yahneyan

Taline Yahneyan is the coordinator of the Hamazkayin Norsigian Kindergarten and a private Armenian language teacher. Taline holds a Masters Degree in Education.  

Similar

How to make teaching Western Armenian fun with Gus on the Go

Gayane Manukyan

With the mobile technologies being gradually integrated into learning and the evolutionary development of smartphone, the market of educational mobile apps has been rapidly growing. Using educational apps in the classroom is one great way to spice up the students’ learning and help keep them engaged in class. They reinforce the material and allow students to experience of learning a language in another form...

Why should you adopt AVC in your Armenian class?

Sevan Derbedrossian

Many teachers and friends ask me this question during professional meetings. Teachers always express how challenging is to teach Armenian in the diaspora, where the use of language and maintaining it has gradually become an issue. AVC, is the only...